นานาสาระเกี่ยวกับพุทธศาสนา

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับมหายาน

พระโพธิสัตว์มีวินัยกี่ข้อ

         พระโพธิสัตว์นั้นมีวินัย 58 ข้อ
         วินัยของพระโพธิสัตว์ 58 ข้อ ซึ่งแบ่งเป็นครุกาบัติ 10 ข้อ และลหุกาบัติ 48 ข้อ จากหนังสือพระพุทธศาสนามหายานของคณะสงฆ์จีนนิกาย (ม.ป.ป. : 355-359) ได้จำแนกไว้มีดังนี้

         ครุกาบัติ 10 ครุกาบัติ 10 ข้อนี้ ผู้ใดล่วงละเมิดมิได้ถือว่าเป็นปาราชิก
         1. ผู้ฆ่าชีวิตมนุษย์ให้ตายด้วยมือตนเอง ใช้ผู้อื่นกระทำหรือเป็นใจสมรู้ ตลอดจนฆ่าชีวิตสัตว์เล็กใหญ่ให้ตาย ต้องสถานโทษหนัก
         2. ผู้ถือเอาของผู้อื่น มีราคา 5 มาสก ตลอดจนลักเอาของไม่มีค่าที่เจ้าของไม่อนุญาตด้วยตนเองหรือใช้ผู้อื่นกระทำ ต้องสถานโทษ หนัก
         3. ผู้เสพเมถุน นำนิมิตล่วงเข้าไปในทวารหนัก ทวารเบา หรือทางปากของผู้ชาย หรือผู้หญิง ตลอดจนสัตว์เดรัจฉานตัวเมีย ต้องสถานโทษหนัก
         4. ผู้อุตตริมนุษยธรรม อวดรู้ฌานรู้มรรคผลที่ไม่มีในตน ตลอดจนพูดมุสาวาทที่ไม่ใช่ความจริง กระทำด้วยตนเองหรือใช้ผู้อื่น กระทำ ต้องสถานโทษหนัก
         5. ผู้ผลิตสุราเมรัยน้ำเมา ตลอดจนยาดองสุราที่ไม่ใช่รักษาโรคโดยตรง กระทำหรือผลิตเองหรือใช้คนอื่นกระทำหรือผลิต ต้องโทษสถานหนัก
         6. ผู้กล่าวร้ายบริษัท 4 ใส่ไคล้อาบัติชั่ว ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ตลอดจนศึกษามานะ (สิกขมานา) สามเณร และสามเณรี โดยไม่มีมูลด้วยตนเองหรือใช้ผู้อื่นกระทำ ต้องโทษหนัก
         7. ผู้ยกตนข่มท่าน ติเตียนนินทาภิกษุอื่น ยกย่องตนเองเพื่อลาภด้วยตนเองหรือใช้ผู้อื่นกระทำ ต้องโทษสถานหนัก
         8. ผู้ตระหนี่เหนียวแน่น ไม่มีมุทิตาจิต ตลอดจนไม่เอื้อเฟื้อต่อผู้ยากจนขอทาน กลับขับไล่ไสส่ง กระทำด้วยตนเองหรือใช้ผู้อื่น กระทำ ต้องโทษสถานหนัก
         9. ผู้มุทะลุฉุนเฉียว ตลอดจนก่อการวิวาท ใช้มีด ใช้ไม้ ใช้มือทุบตีภิกษุอื่น กระทำด้วยตนเองหรือใช้ผู้อื่นกระทำ ต้องโทษสถานหนัก
        10. ผู้ประทุษร้ายต่อ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ กระทำด้วยตนเองหรือใช้ผู้อื่นกระทำ ต้องโทษสถานหนัก

         ลหุกาบัติ 48
          1. ผู้ไม่เคารพ ผู้มีอาวุโส ชั้นอาจารย์ของตน
          2. ผู้ดื่มสุราเมรัย
          3. ผู้บริโภค โภชนาหารปลาและเนื้อ
          4. ผู้บริโภค ผักมีกลิ่นฉุนแรง ให้โทษ เกิดราคะ 5 ชนิด คือ 1.หอม 2.กระเทียม 3.กุไฉ 4.หลักเกี๋ย 5.เฮงกื๋อ
          5. ผู้ไม่ตักเตือน ผู้ต้องอาบัติให้แสดงอาบัติ
          6. ผู้ไม่บริจาค สังฆทานแก่ธรรมกถึก
          7. ผู้ไม่ไปฟังการสอนธรรม
          8. ผู้คัดค้าน - พระพุทธศาสนาในมหายานนิกาย
          9. ผู้ไม่ช่วยเหลือ - คนป่วย
         10. ผู้เก็บอาวุธ – สำหรับฆ่ามนุษย์หรือสัตว์ไว้ในครอบครอง
         11. ผู้เป็นทูตสื่อสารในทางการเมือง
         12. ผู้ค้า – มนุษย์ไปเป็นทาส ขายสัตว์ไปให้เขาฆ่าหรือใช้งาน
         13. ผู้พูดนินทาใส่ร้ายผู้อื่น
         14. ผู้วางเพลิงเผาป่า
         15. ผู้พูดบิดเบือนข้อความพระธรรมให้เสื่อมเสีย
         16. ผู้พูดอุบายเพื่อประโยชน์ตน
         17. ผู้ประพฤติข่มขี่บังคับเขาให้ทานวัตถุ
         18. ผู้อวดอ้างตนเป็นอาจารย์เมื่อตนยังเขลาอยู่
         19. ผู้พูดกลับกลอกสองลิ้น
         20. ผู้ไม่ช่วยสัตว์ เมื่อเห็นสัตว์นั้นตกอยู่ในภยันตราย
         21. ผู้ผูกพยาบาท คาดแค้น
         22. ผู้ทะนงตน ไม่ขวนขวายศึกษาธรรม
         23. ผู้เย่อหยิ่ง กระด้างก้าวร้าว
         24. ผู้ไม่ศึกษาพระธรรม
         25. ผู้ไม่ระงับการวิวาทเมื่อสามารถสงบได้
         26. ผู้ละโมภเห็นแก่ตัว
         27.ผู้น้อมลาภที่เขาถวายสงฆ์อื่นมาเพื่อตน
         28. ผู้น้อมลาภ ที่เขาจะถวายสงฆ์ไปตามชอบใจ
         29. ผู้ทำเสน่ห์ยาแฝดฤทธิ์เวท ให้คนคลั่งไคล้
         30. ผู้ชักสื่อ ให้ชายหญิงเป็นผัวเมียกัน
         31. ผู้ไม่ช่วยเหลือ ไถ่ค่าตัวคนให้พ้นจากเป็นทาสเมื่อสามารถ
         32. ผู้ซื้อขาย อาวุธสำหรับฆ่ามนุษย์หรือสัตว์
         33. ผู้ไปดู กระบวนทัพมหรสพ และฟังขับร้อง
         34. ผู้ไม่มีขันติ อดทนสมาทานต่อศีล
         35. ผู้ปราศจากกตัญญู ต่อบิดา มารดา อุปัชฌายาจารย์
         36. ผู้ปราศจากสัจจ์ ต่อคำปฏิญาณ จะตั้งอยู่ในพรหมจรรย์
         37. ผู้ปฏิบัติ ธุดงควัตรในถิ่นที่มีภยันตราย
         38. ผู้ไม่มีคารวะ ไม่รู้จักต่ำสูง
         39. ผู้ไม่มีกุศลจิต ไม่สร้างบุญ สร้างกุศล ทำทาน
         40. ผู้มีฉันทาคติ ลำเอียงการให้บรรพชาและอุปสมบท
         41. ผู้เป็นอาจารย์ สอนด้วยการเห็นแก่ลาภ
         42. ผู้กระทำ สังฆกรรมแก่ผู้มีมิจฉามรรยา
         43. ผู้เจตนา ฝ่าฝืนวินัย
         44. ผู้ไม่เคารพ สมุดพระธรรมคัมภีร์
         45. ผู้ไม่สงเคราะห์ โปรดเวไนยสัตว์
         46. ผู้ยืนหรือนั่งที่ต่ำ แสดงธรรม
         47. ผู้ยอมจำนน ต่ออำนาจธรรมโรธี (อำนาจที่ผิดธรรม)
         48. ผู้ล่วงละเมิด ธรรมคำสั่งสอนในพระพุทธศาสนา
         http://www.mahayana.in.th

         ในหมวดของลหุกาบัติ ว่าด้วยปาณาติบาตของโยคโพธิสัตวสิกขาบท มีข้อความที่อนุญาตให้พระโพธิสัตว์ทำความผิดได้ถ้าเห็นว่าการทำความผิดนั้นจะช่วยผู้อื่นให้พ้นทุกข์ เนื่องจากจุดมุ่งหมายอยู่ที่การช่วยเหลือสรรสัตว์แม้ว่าตนจะต้องได้รับโทษแทนก็คาม “ถ้าพระโพธิสัตว์เห็นโจรร้ายประกอบด้วยโลภะจะประหารสัตว์เป็นอันมากก็ดี จะประหารพระสาวก พระปัจเจกพุทธ พระโพธิสัตว์ก็ดี หรือจะลงมือสร้างอนัตริยกรรมก็ดี เมื่อพระโพธิสัตว์เห็นเช่นนี้ พึงตรึกนึกว่า ถ้าเราจะประหารชีวิตของหมู่พาลนี้ เราก็จักต้องตกนิรยาบาย ครั้นมิประหารเล่า เขาก็จักก่ออนันตริยกรรม ได้เสวยทุกขวิบากอันใหญ่ เราควรประหารเขาเสีย ยอมตนตกนิรยภูมิ มิยอมให้เขาก่ออนันตริยกรรม พระโพธิสัตว์พึงมนสิการเช่นนี้แล้ว ถึงประกอบด้วยกุศลจิต หรืออัพยากตจิต มีหิริโอตตัปปะและเมตตาจิต แล้วประหารชีพของเขาเสีย ดั่งนี้ ไม่ชื่อว่าล่วงโพธิสัตวสิกขาบทเลย จักบังเกิดกุศลเป็นอันมาก” (เสถียร โพธินันทะ, ปรัชญามหายาน, (กรุงเทพฯ: เวิ้งนครเกษม, 2522,หน้า 9.)
        http://www.watthummuangna.com/board/showthread.php?t=3652



back>>